آشنایی با رسالههای عملیه شیخ اعظم انصاری بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین و الصلاة و السلام علی محمد و آله الطاهرین، و اللعنة علی اعداء الدین.
پس از آنکه تصمیم بر تشکیل کنگرهای به مناسبت یادبود دویستمین سالگرد تولد شیخ انصاری گرفته شد، یکی ازکارهای مهمی که بنا شد انجام گیرد، تحقیق و چاپ آثار معظم له بود. از جمله آثاری که از ایشان به یادگار مانده،رسالههای عملیهای است که به نام ایشان است. البته شیخ هیچ رسالهای بخط خویش ننوشتهاند و هرچه هست یا ازجمع آوری اشخاص دیگری است که به نظر ایشان رسیده، و یا حاشیه هائی است که ایشان بر رسالههای دیگراننوشتهاند، اینک بطور اجمال به آنچه که از این قبیل از ایشان به یادگار مانده است اشاره مینماییم:
صراط النجاة: همین رساله ایست که پیش روی داریم، این رساله را مرحوم حاج محمد علی یزدی جمع آوری نموده وبه نظر شیخ رسانیده است، و چاپهای متعددی داشته که بعضی از آنها مشتمل بر حواشی فقهای دیگر هم بودهاست.
این رساله به عربی هم ترجمه شده است.
2- سراج العباد:
رساله ایست فارسی که باز هم جمع آوری شده، و به محضر مبارک ایشان رسیده است، و به فرموده علامه تهرانی درسال (1371) یعنی در حیات ایشان به چاپ رسیده است.
3- رساله عملیه دیگر:
رساله عملیه دیگری از ایشان بجای مانده است که در طهارت و صلاة است و به صورت سؤال و جواب و به زبانفارسی است، و مولی محمد یوسف استرآبادی حائری آنرا جمع آوری کرده. این رساله در سال (1268) و سالهای بعدمکررا به چاپ رسیده است.
4- صیغ العقود:
رساله دیگری است در صیغ عقود و ایقاعات، که مرحوم استر آبادی جمع آوری نموده و به امضای شیخ رساندهاست. این رساله، بطور اختصار، متضمن مطالبی دیگر درباره رضاع و زکات فطره و زکات مال میباشد، و در سال1269 به چابپ رسیده.
5- ذخیرة المعاد:
رساله عملیه دیگری است به زبان فارسی، و از طهارت تا آخر اعتکاف میباشد، که بدست مولی علی بن محمدشوشتری جمع آوری شده است.
6- حاشیه بر بغیة الطالب
بغیةالطالب که اسم کامل آن عبارت از (بغیة الطالب فی معرفه المفروض و الواجب) میباشد، رساله عملیهای است کهاز مرحوم شیخ جعفر کاشف الغطابجای مانده است و شیخ انصاری بر آن حاشیه زده است، و همچنین ایشان حاشیهدیگری بر حاشیه شیخ موسی فرزند کاشف الغطا بر (بغیه) دارند.
7- حاشیه بر رساله نخبه:
رساله نخبه، رساله ایست که مرحوم حاج شیخ محمد ابراهیم کلباسی اصفهانی نوشتهاند و مرحوم شیخ بر آن حاشیهزدهاند و به امضای ایشان توشیح گردیده است، و در سال 1267 به چاپ رسیده است
8- حاشیه بر وجیزه:
وجیزه مختصری است از (تحفه البرار) مرحوم حجة الاسلام اصفهانی شفتی که در احکام صلاة است، و مرحوم شیخانصاری بر آن حاشیه زده است .
9- حاشیه بر نجاة العباد:
نجاة العباد رساله ایست از مرحو صاحب جواهر و طبق فرمایش علامه تهرانی اولین کسی که بر آن حاشیه زده شیخانصاری بوده است.
گفته میشود بر (آداب التجاره )مرحوم وحید بهبهانی نیز حاشیه دارند.
این بود مختصری درباره آنچه از شیخ انصاری در این مورد بیادگار مانده است، و امید واریم بتوانیم آنها را در آینده باتحقیقی مناسب در اختیار علاقمندان قرار دهیم.
مسئول گروه تحقیق
محمد علی انصاری
شیخ محمدعلى(خليفه شوشترى) انصارى | 
