مثنوی معنوی
نویسنده : جلال الدين محمد بلخى رومى ( مولوى ) ناشر : روزنه نوبت چاپ : چاپ سوم تاريخ نشر : 1382 شمسى قيمت: 14.58$
مثنوی معنوی
توفيق ه.سبحانى
قوت از حق خواهم و توفیق و لاف
تا به سوزن بر کنم این کوه قاف
هنوز مولانا روی در نقاب خاک نکشیده بود که دفترهای نخستین عمیق ترین و بلند آوازه ترین اثر او مثنوی به وسیله کاتبان استنساخ شد.
نسخه برداری از مثنوی پس از ولات مولانا در چهارم جمادی الاخر سال 672هـ.ق که به احتمال قوی ختم مثنوی هم با وفات آن مرد بزرگ فاصله چندانی نداشته آغاز شده است.
اگر از نسخه های فاقد اعتبار معقول تاریخی و نسخه های مجعول و نسخه هایی که در قرائت تاریخ کتابت آنها خطا شده است ونسخه ناقصی که فقط حاوی یک دفتر از مثنوی است صرف نظر کنیم به نسخه شماره 51 کتابخانه موزه مولانا در قونیه می رسیم که همه دفترهای ششگانه مثنوی را در بر دارد و نسخه حاضر که اکنون در دست شماست به استناد همان نسخه فراهم شده است . این مثنوی که عکس آن در سال 1371 در مرکز نشر دانشگاهی چاپ شده است، به نظر مثنوی شناسان و مقدم بر همه آنان زنده یاد ر. ا. نیکلسون و مرحوم عبد الباقی ، به خط محمد بن عبدالله قونیوی به پایان رسیده است . پس از اتمام این نسخه ، پیش نویس هائی که به خط حسام الدین چلبی در حضور مولانا جلال الدین قرائت و تصحیح شده بود، طبق عادت دیرینه به خاک سپرده شده است. اکثر نسخه های خطی کهن و معتبر و معتبر مثنوی که در کتابخانه موزه مولانا و دیگر کتابخانه های دولتی یا شخصی قونیه و بعضی شهرهای ترکیه نگهداری می شوند، تقریبا همه با این نسخه مقابله شده اند. جای هیچگونه تردید نیست که این نسخه صحیح ترین و موثق ترین نسخه مثنوی است.
تعداد ابیات این نسخه 25676 بیت است و از نسخه زنده یاد نیکلسون که حاوی 25632 بیت است، 44 بیت بیشتر دارد. اختلاف ابیات هر دفتر در نسخه نیکلسون و قونیه از این قرار است:
دفتر اول 15 بیت دفتر چهارم
دفتر دوم 12 بیت دفتر پنجم 2 بیت
دفتر سوم 1 بیت دفتر ششم 14 بیت
شهریور ماه 78 _ تهران توفیق هـ سبحانی