نقد و معرفى كتاب فنون بلاغت و صناعات ادبی

مشاهده سبد خريد | اتمام خريد

معرفى و نقد كتاب

هرگونه نقل مطلب با ذكر منبع آزاد است.

فنون بلاغت و صناعات ادبی
نویسنده : سید جلال الدين همايى
ناشر : هما
نوبت چاپ : چاپ دوازدهم
تاريخ نشر : 1375 شمسى
قيمت: 3.17$

فنون بلاغت

سید جلال الدين همايى

رب أنعمت فزد

ای دو جهان از قلمت یک رقم
بی رقمت لوح دو عالم عدم
در کف من مشعل توفیق نه
ره به نهانخانه تحقیق نه
شمع زبانم سخن افروز ساز
شام من از صبح سخن روز ساز

پس از ستایش یزدان پاک و درود بر روان تابناک برگزیدگان و مقربان درگاه وی، علی الخصوص مهبط وحی و تنزیل کتاب مبین ، و قدوه ارباب یقین، مهین رهبر دین و پیشوای بزرگ آیین ما، حضرت سید انبیا محمد مصطفی و اصحاب اطیاب و فرزندان و اهل بیت عصمت و طهارتش ، سلام الله علیهم اجمعین.
چنین گوید این بنده ضعیف جلال الدین همایی که کتاب حاضر که در تعریف وشروط فصاحت و بلاغت ، و آداب سخندانی و سخنوری و فن صنایع بدیع لفظی به قلم این حقیر تالیف شده یکی از اجزا و مجلدات دوره فنون و صناعات ادبی است که به مرور ایام همه را پرداخته و نمونه یی از آنرا برای دانشجویان رشته ادبی دبیرستان و دانشکده تدریس کرده ام .
هر چند مقصود و منظور اصلی من از این تالیف، همان دانشجویان ادبی دبیرستان و دانشکده تدریس کرده ام.
هر چند مقصود و منظور اصلی من از این تالیف ، همان دانشجویان ادبی دانشکده و دوره دوم دبیرستان بوده است، ولیکن مخصوصا کتاب را چندان ساده و قابل فهم و خالی از حشو و زواید نوشته ام که برای دانشجویان رشته های دیگر و همچنین سایر طبقات و اصناف اهل خط و سواد فارسی، قابل استفاده باشد و عموم کسانی که بر حسب ذوق و استعداد فطری ، طالب آموختن فنون ادبی باشند، هر کدام به قدر استعداد و حدود معلومات خود، بتوانند این کتاب را پیش خود بخوانند و از نوشته های آ، بهره بر گیرند.
در این تالیف، برنامه های معمول دبیرستان و دانشکده ، هر دو را منظور داشته ام، یعنی قدر مشترک همه مطالبی را که برای عموم دانشجویان ادبی اعم از متوسطه و عالی لازم و دربایست است، در فصول کتاب درج کرده، و در عین حال مندرجات آنرا از متن و حواشی و تمرینات و توضیحات و فصل بندی عناوین طوری ترتیب داده ام که معلم کار کرده کاردان، میتواند بخشهای بخصوص و قسمتهای مشترک ما بین هر دو صنف از دانشجویان دبیرستان و دانشکده را، از هم جدا و مجزا سازد و در تدریس و دادن سبق و تکلیف به شاگردان، جانب قوه و میزان معلومات هر صنفی را ، کاملا ملحوظ و منظور داشته باشد.
توضیحا علاوه می کنم که ما بین کتب درسی که مخصوصا از چندی پیش تا کنون در مدارس ما معمول شده است، متاسفانه پاده یی را این دو عیب بزرگ هست که اولا صحت املا و انشای کلامات و عبارات ، و ثانیا میزان قوه و استعداد و حوصله فهم و سطح معلومات شاگردان، در آ، به هیچ وجه مراعات نشده است.
و شاگردان بیچاره مجبورند که عبارات مغلق و جمله های مغلوط نا مفهوم و مطالب معضل کتاب را که هم سر مشق غلط گویی و غلط نویسی است و هم در حیز فهم و ادراک آنها نمی گنجد و مقدمات فهم آنرا در هیچ کلاس و پیش هیچ معلمی نیاموخته اند، هر طور که هست همچنان طوطی وار با زحمت و مشقت بسیار از بر کنند، و این بارگران را که به حکم الزام و اجبار بر حافظه خود تحمیل نموده اند، تا موقع امتحان برخود هموار سازند، و همینکه محفوظات نا مفهوم را دست و پا شکسته در حوزه درس و امتحان تحویل معلم و ممتحن دادند و از اطاق درس و امتحان خارج شدند ، عینا چنان است که باری سنگین را از دوش افکنده و خود را آسوده و سبکبار ساخته باشند.
تازه نفسی به راحت می کشند و دیگر اثری از آن محفوظات در لوح ذهن آنها باقی نمی ماند.
پیداست که در این سودا، بزرگترین سرمایه گرانبهای عمر و حیات دانشجویان که طبقه نسل جوان و چشم چراغ امید و آرزوی آینده این کشورند، بکلی از دست رفته و در عوض چیزی غیر از زیان و خسران جبران ناپذیر ، عاید ایشان نشده است .
برنامه های سنگین ناهموار و مورد متضاد غیر متناسب با احتیاجات، هم در گناه اتلاف عمر و تباه ساختن قوه ذوق و فهم و حفظ دانشجویان و بر باد رفتن سرمایه مادی و معنوی فرهنگ، سهمی بزرگ دارد که شرحش از موضوع گفتار ما خارج است .
باری، راقم سطور، نقایص و معایبی را که در کتاب های معمول مدارس سراغ داشت، کاملا در نظر گرفت ، و به قدر طاقت جهد و کوشش نمود که تالیف وی از آن قبیل معایب مبرا و پیراسته از کار درآید.
و اگر در این مقصود توفیقی نصیب وی شده و محصول زحمتش کتابی سودمند و منقح و آراسته از کار در آمده باشد، غیر از اثر لطف و عنایت خاص الهی نتواند بود:
گر از حق نه توفیق خیری رسد
کی از بنده خیری به غیری رسد
و من خود پیش از این به قطعه یی گفته ام:
به جهد تکیه مکن از خدا عنایت خواه
که حاصلی ندهد هیچ جهد بی توفیق

با الجمله امید است که این کتاب برای عموم طلاب ادب اعم از شاگردان مدارس یا سایر طبقات اهل خط و سواد مفید و سودمند واقع گردد.

اسفند ماه 1339 شمسی
موافق ماه رمضان سنه 1380 قمری هجری
جلال الدین همایی

Goods and services provided by Persian-Culture (CA, United States). Sold by 2CheckOut.com Inc. (Ohio, USA).
Ketabname Online -- Copyright 2000-2013

Warning: Unknown: write failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/tmp) in Unknown on line 0